هپاتيت ويروسي

تعريف: هپاتيت ويروسي بيماري عفوني است كه عامل آن نوعي ويروس است كه اين ويروس تمايل به استقرار در سلولهاي كبدي دارد. بيماري به صورت اختلال عمومي همراه با علائم گوارشي بروز مي كند و در بسياري از موارد به دنبال آن يرقان ظاهر مي شود. تاكنون سه نوع هپاتيت ويروسي شناخته شده كه تحت عناوين هپاتيت ويروسي A هپاتيت ويروسي B، هپاتيت ويروسي غير A و B است. هپاتيت نوع A يا هپاتيت عفوني شايع تر، هپاتيت نوع B غير شايع تر ولي شديدتر است لذا در اين قسمت دربار ه هپاتيت نوع A صحبت خواهد شد.

اهميت: بيماري به صورت همه گير و تك گير در تمام نقاط دنيا اتفاق مي افتد. بروز همه گيري در موسسات و مراكزي مثل مهد كودكها، مدرسه ها، مجتمعهاي مسكوني، مناطق روستايي، سربازخانه ها، به خصوص نقاطي كه از شرايط بهداشتي مناسبي بهره مند نيستند، متداول است همچنين بيماري در كودكان مدرسه رو و نوجوانان بيشتر شايع است.

راه سرايت: انتقال از شخص به شخص و از طريق برقراري ارتباط بين دهان و مدفوع صورت مي گيرد به طوري كه آب غذا، شير، گوشت، سالادهاي آلوده ، باعث همه گيريهاي گسترده اي مي شود.

دورۀ كمون: اين دوره متناسب با تعداد ويروس وارد شده در بدن و از 15 تا 50 روز متغير است.

علائم باليني: بيماري معمولاً ناگهاني و با تب، بي قراري، بي اشتهايي، حالت تهوع و ناراحتي شکم و حتي اسهال شروع مي شود و بعد از چند روز «يرقان» (زردي) ظاهر مي شود. تظاهرات باليني اين نوع «هپاتيت» از اشكال خفيفي كه 1 الي 2 هفته ادامه دارد، تا اشكال بسيار شديد ناتوان كننده اي كه چندين ماه ادامه مي يابند، متغير است. معمولاً شدت بيماري با افزايش سن بيشتر مي شود، ولي بهبود كامل بدون آن كه آثار سويي باقي گذارد و يا دوباره بيماري عود كند قطعيت دارد.

دوره واگيري: مطالعات و شواهد نشان مي دهد كه بيماري در نيمه دوم دوران كمون و تا چند روز بعد از بروز يرقان حداكثر قدرت آلوده كنندگي خود را دارد و در اغلب بيماران هفته اول بعد از ظهور يرقان قدرت آلوده كنندگي از بين مي رود و ديگر جداسازي بيمار بعد از اين مدت ضرورت ندارد.

پيشگيري: تاكنون واكسن مطمئني براي پيشگيري از «هپاتيت» ويروسي تهيه نشده است. لذا به منظور پيشگيري از هپاتيت A، در نقاط آلوده، ايجاد لوله كشي براي آب آشاميدني تصفيه آبها – كلرزني چاهها – ايجاد مستراحهاي بهداشتي و جلوگيري از پخش مدفوع انساني در محيط، از جمله اقدامهاي اساسي است.

همچنين در خصوص رعايت بهداشت فردي و محيطي (با تأكيد بر شستشوي دستها بعد از اجابت مزاج) بايد به مردم آموزش داد و به مسئولان بهداشتي محل نيز گزارش كرد.

همچنين به محض آن كه در مهد كودكها، مجتمعهاي مسكوني، سربازخانه ها، يك مورد بيماري ديده شد، بايد براي تمام افراد اقدامهاي پيشگيري لازم تجويز شود و به تمام افرادي كه در معرض تماس با بيمار بوده اند، به سرعت و به دستور پزشك داروي پيشگيري تجويز كرد.

در اشخاصي كه وجود بيماري در آنها مسجّل شده است، رعايت موازين بهداشتي و احتياطي مربوط به بيماريهاي روده اي از دو هفته اول شروع بيماري تا حداكثر يك هفته بعد از پيدايش يرقان، بايد متذكر شد و به اجرا گذشت و در زمينه ضدعفوني ظروف و وسائل غذاخوري و توالت مورد استفاده بيمار اقدام لازم صورت گيرد.